Zaterdagochtend, half negen. Lotte staat op een krukje aan het aanrecht met haar handen tot aan de polsen in het deeg. Ik sta naast haar met de meetstekker in de ene hand en een notitieboekje in de andere. Jeroen kwam binnen, keek naar ons en draaide zich zonder iets te zeggen om.
Sinds Daan in de brugklas zit, gaat er bij ons ruim een brood per dag doorheen. Ik vroeg me af of zelf bakken echt goedkoper is, of dat het vooral gezellig is. Drie weken lang heb ik het uitgezocht. Wil van hiernaast leende me haar broodbakmachine, die ze ooit kreeg en twee keer heeft gebruikt. Daarnaast bakte ik in onze combi-oven uit 2017.
Wat erin gaat
Ons volkorenbrood: 500 gram volkorenmeel, een zakje gist, een theelepel zout, een scheutje olie en ruim 3 deciliter lauw water. Bij onze supermarkt kost dat op het moment van schrijven ongeveer:
- Meel: € 0,55 (een kilozak is ongeveer € 1,10)
- Gist: € 0,20
- Zout en olie: € 0,08
Samen dus zo’n 85 cent aan ingrediënten per brood, ongeacht hoe je bakt.
Wat het kost aan stroom
De meetstekker ging tussen de broodbakmachine en de oven. Ik rekende met 25 cent per kWh, al bakte ik in juni vaak rond het middaguur en kwam een deel van de stroom gewoon van ons dak.
| Manier | Stroom | Stroomkosten | Totaal per brood |
|---|---|---|---|
| Broodbakmachine (3 uur 40) | 0,48 kWh | € 0,12 | € 0,97 |
| Oven, één brood | 0,95 kWh | € 0,24 | € 1,09 |
| Oven, twee tegelijk | 0,53 kWh per brood | € 0,13 | € 0,98 |
| Volkoren uit de supermarkt | – | – | ± € 1,90 |
| Volkoren van de bakker | – | – | ± € 3,40 |
Het grootste deel van de ovenstroom gaat op aan opwarmen. Daarom maakt het zoveel uit of je er één of twee broden in zet. Twee broden tegelijk is net zo zuinig als de machine, alleen moet je dan zelf kneden.
En mijn eigen tijd?
Hier wordt het minder rooskleurig. Met de oven ben ik per keer ongeveer 25 minuten echt bezig: kneden, vormen, de bakplaat en het aanrecht schoonmaken. Rijzen gaat vanzelf, maar je moet wel thuis zijn. Bij de machine is het vijf minuten afwegen en klaar.
Bak ik elke zaterdag twee broden in de oven, dan bespaar ik tegenover de supermarkt ongeveer € 1,85 per week, zo’n 95 euro per jaar. Voor een klein uur werk per week. Wie dat als uurloon uitrekent, bakt nooit meer zelf. Ik doe het toch, omdat Lotte het prachtig vindt, omdat het huis ernaar ruikt en omdat er geen plastic zak omheen zit.
Het ging ook mis. Mijn eerste ovenbrood was zo plat als een baksteen, want de gist was over de datum. En het brood uit de machine had onderin een gat van de kneedhaak. Daan vond dat ‘een brood met een kelder’ en at er omheen.
Een eigen broodbakmachine koop ik niet. In een keuken van drie bij drie meter wil ik geen apparaat dat een vaste plek op het aanrecht opeist. De machine ging terug naar Wil, met een vers brood erbij als bedankje. Wat blijft: op zaterdag twee broden in de oven als de zon schijnt, en de rest van de week gewoon de supermarkt.
