Eind augustus stond Jeroen op de trap tegen de schuur om de dakgoot leeg te halen. Toen hij zich omdraaide naar ons huis, zag hij het meteen: een grijze waas over al onze zonnepanelen, en op het paneel rechtsonder een witte veeg ter grootte van een ontbijtbord. ‘Daar heeft een meeuw goed gegeten,’ riep hij naar beneden.
Het voorjaar was uitzonderlijk droog geweest, en de paar buien in de zomer hadden het stof kennelijk niet weggespoeld. De vraag was dus: maakt dat uit, en zo ja, hoeveel?
Waarom vuil op één paneel meer kan kosten dan je denkt
Onze acht panelen van 405 Wp liggen sinds 11 april 2024 op het achterdak, op het zuiden. Ze hangen allemaal aan één stringomvormer op zolder. Een gelijkmatige stoflaag kost een paar procent, dat lees je overal. Een flinke klodder vogelpoep is een ander verhaal: die dekt een paar cellen helemaal af. Zo’n paneel levert dan merkbaar minder, en omdat de panelen in serie staan, telt het zwakste paneel in een string zwaarder mee dan je zou verwachten. Hoeveel precies, hangt af van het type paneel en de omvormer. Ik wilde het dus gewoon meten.
Voor en na: zo heb ik het vergeleken
Dat klinkt makkelijker dan het is, want elke dag schijnt de zon anders. Ik heb daarom alleen naar twee dagen zonder wolken gekeken: zondag 31 augustus, vóór het schoonmaken, en maandag 8 september, twee dagen erna. In de app van de omvormer zie je per dag de opbrengst en het hoogste vermogen.
| 31 augustus (vies) | 8 september (schoon) | |
|---|---|---|
| Opbrengst van de dag | 14,6 kWh | 15,0 kWh |
| Hoogste vermogen rond het middaguur | 2,61 kW | 2,73 kW |
Op het eerste gezicht is dat 3 procent meer. Maar begin september staat de zon al lager dan eind augustus, dus op een schone dag had de opbrengst eigenlijk iets moeten dalen. Als ik daar grofweg voor corrigeer, kom ik op 4 tot 6 procent winst. Met een flinke marge, want ook de nevel in de lucht verschilt per dag.
Het schoonmaken zelf deden Jeroen en zijn vader Henk op zaterdagochtend 6 september, vroeg, toen de panelen nog koel waren. Henk heeft van zijn timmermanstijd nog een lange ladder. Niemand is óp de panelen gaan staan: Jeroen werkte vanaf de ladder met een zachte borstel aan een telescoopsteel en regenwater uit onze regenton, zonder zeep. Regenwater laat geen kalkvlekken achter, en in de garantievoorwaarden van onze panelen staat nadrukkelijk: geen hogedrukreiniger en geen schoonmaakmiddel.
Wat het opleverde, en waarom we het niet elk jaar doen
Stel dat de winst 5 procent is. In september en oktober wekken we samen naar schatting zo’n 350 kWh op, dus dat scheelt ruim 15 kWh. Met saldering is dat ongeveer € 4. En op 12 september kwam er een stevige regenbui over, die het stof waarschijnlijk ook voor een flink deel had weggespoeld. Alleen de vogelpoep was blijven zitten. Dat ene paneel was dus echt de moeite waard, de rest nauwelijks.
Een bedrijf inhuren kost al snel tientallen euro’s, en dat verdien je met acht panelen niet terug. Milieu Centraal schrijft ook dat schoonmaken meestal niet nodig is als je panelen schuin liggen, omdat de regen het werk doet. Mijn les: alleen ingrijpen als er na een paar buien nog een vlek ligt die cellen afdekt, en dan voorzichtig, zonder op het dak te klimmen.
Jeroen vroeg na afloop wat het had opgeleverd. Vier euro en een stijve nek, zei ik. Henk vond dat een prima ruil voor een ochtend in de zon, met koffie onder aan de ladder.
