Afgelopen zaterdag fietste ik met een boodschappentas vol kapotte spullen naar het wijkcentrum. Daan fietste mee, met zijn koptelefoon om zijn nek, waar al weken maar aan één kant geluid uit kwam. Hij ging vooral mee omdat ik had gezegd dat er misschien gesoldeerd zou worden.
Ik wilde al lang eens naar het Repair Café. Er is er een bij ons in de buurt, één zaterdag per maand. Het werkt simpel: je schrijft je in bij de tafel bij de deur, krijgt een kop koffie en wacht tot er een vrijwilliger vrij is die verstand heeft van jouw soort apparaat. Je kijkt mee terwijl het wordt gerepareerd, en als het lukt, leer je meteen hoe het zit.
Wat we meenamen
De leeslamp naast de bank. Het snoer was bij de stekker gaan rafelen en de schakelaar deed het alleen nog als je hem precies goed raakte. Een vrijwilliger met een leesbril op zijn voorhoofd had binnen twintig minuten een nieuw snoer en een nieuwe schakelaar gemonteerd. Onderdelen: € 4. De ledlamp erin was nog prima.
De koptelefoon van Daan. Bij de plug was een draadje losgeraakt. De vrijwilliger knipte het stuk eraf, maakte de draadjes kaal en soldeerde er een nieuwe plug aan. Daan stond er met zijn neus bovenop. Op de terugweg zei hij dat solderen ‘best wel vet’ was, en dat is van een twaalfjarige een grote uitspraak.
De broodrooster. Sinds de zomer werd maar één kant warm. Hier lukte het niet. Het verwarmingselement aan die kant was kapot, de behuizing zat met klinknagels dicht en losse onderdelen zijn voor dit type niet te krijgen. De vrijwilliger was eerlijk: ‘Dit is gemaakt om weg te gooien.’ Hij ging in de bak voor elektronica die het Repair Café zelf inlevert.
En dan was er nog een bonus. Aan de naaitafel zat een vrouw die de jaszak van Lotte in tien minuten dichtnaaide. Die was gescheurd door de eikels van de herfstwandelingen.
Waarom ik er nu vaker heen ga
Het ging me niet eens vooral om het geld. De lamp en de koptelefoon nieuw kopen had samen misschien vijftig euro gekost. Wat me meer bijbleef, is hoeveel er in een apparaat zit dat je niet ziet. Bij de meeste kleine apparaten zit de grootste milieubelasting in het maken ervan, niet in de stroom die ze verbruiken. Een oude lamp die nog tien jaar meegaat, is dus vaak beter dan een nieuwe die eerst gemaakt, verpakt en vervoerd moet worden.
- Het is gratis. Er staat een pot voor een vrijwillige bijdrage; ik deed er € 5 in.
- Je leert iets. Ik weet nu hoe een schakelaar in een snoer werkt, en Daan weet hoe solderen gaat.
- Je krijgt een eerlijk antwoord als iets niet meer kan. Dat vond ik bij de broodrooster bijna net zo waardevol.
Voor de broodrooster vond ik later die middag bij de kringloop een tweedehands exemplaar voor € 7. Hij werkt aan twee kanten, en dat is voorlopig genoeg. Kleding repareren deed ik al vaker zelf, zoals ik schreef in kleding langer dragen, maar apparaten durfde ik nooit open te maken.
Volgende maand ga ik terug met de staafmixer, waarvan de knop hapert. Daan vroeg of hij dan weer mee mocht. Ik geloof dat hij stiekem hoopt dat ze hem een keer de soldeerbout geven.
