Gisteren ging de zon rond tien voor vijf onder. Om vijf uur liep Lotte de kamer rond om de gordijnen dicht te trekken, en daarna naar boven om hetzelfde te doen in haar eigen kamer en die van Daan. Dat laatste vond Daan niet nodig, maar Lotte is acht en heeft een missie.
Gordijnen dicht bij zonsondergang klinkt als iets van je oma, en dat is het ook. Maar ons huis uit 1978 heeft op de slaapkamers nog dubbel glas uit de jaren negentig en een vloer zonder isolatie, en dan doet textiel meer dan je zou denken.
Waarom een gordijn helpt
Een raam is bijna altijd het koudste vlak in een kamer. Tegen dat koude glas koelt de lucht af, zakt naar beneden en stroomt over de vloer naar je voeten. Een dicht gordijn houdt een laagje stilstaande lucht vast tussen het glas en de kamer. Hoe beter het gordijn aansluit langs de muur, de vloer en de bovenkant, hoe meer het helpt.
De warmtecamera die we in januari bij de bibliotheek leenden, liet bij de vloer hetzelfde zien: langs de plinten van de doorzonkamer was alles diep blauw. Onze vloer ligt boven een kruipruimte en is niet geïsoleerd. Laminaat op een koude betonvloer voelt in november als een ijsbaan, zeker voor iemand die het altijd koud heeft, zoals ik.
Wat we deden, kamer voor kamer
- Woonkamer, voorkant: de lange gordijnen hingen tot op de vloer, precies over de radiator onder het raam. Dan verdwijnt de warmte achter het gordijn, tegen het glas. Ik heb ze met strijkbare zoomband ingekort tot net op de vensterbank. Kosten: € 4 en een avond strijken.
- Woonkamer, achterkant: hier zit geen radiator onder het raam, dus daar mogen de gordijnen wel tot op de grond. Ze waren al gevoerd; we doen ze nu alleen consequent dicht.
- Slaapkamers: de gordijnen van Lotte waren dun en licht. Ik heb er een thermovoering achter genaaid, € 24 voor haar raam. Daan en wij hadden al dikke gordijnen.
- Hal: achter de voordeur hangt sinds twee weken een deurgordijn, tweedehands voor € 15, aan een roede van € 12. Samen met de brievenbusborstel van ons tochtweekend is de hal geen windtunnel meer.
- Vloer: het oude wollen vloerkleed dat bij mijn moeder in Zwolle op zolder lag, ligt nu voor de bank. Op mijn vaste plekje ligt er nog een klein kleedje bovenop.
Alles bij elkaar ongeveer € 55, plus een kleed waar mijn moeder graag vanaf wilde.
Wat je ervan merkt, en waar je op moet letten
Met een thermometertje naast de bank heb ik twee avonden vergeleken met dezelfde thermostaatstand, een voor en een na. Het verschil in temperatuur was klein, nog geen halve graad. Het verschil in gevoel was groot. De koude luchtstroom langs de vloer is bijna weg, en ik zit niet meer met een deken over mijn voeten. Hoeveel gas het scheelt, kan ik niet zeggen: dit najaar veranderde er te veel tegelijk, met de spouwmuur in september en het tochtweekend in oktober.
Wel een waarschuwing. Achter een dik gordijn wordt het glas nog kouder, en op het oude dubbele glas van de slaapkamers zien we ’s ochtends condens. De gordijnen gaan daarom elke ochtend open, en de ramen gaan even op een kier om het vocht eruit te laten. Laat je alles dicht en vochtig, dan nodig je schimmel uit.
Gordijnen en een kleed zijn geen isolatie zoals een gevulde spouw. Maar ze kosten weinig, je regelt ze in een middag en je voelt het meteen. Voor mij, de koukleum van het gezin, is dat reden genoeg.
